Vì sao pallet gỗ xuất khẩu phải được kiểm soát?
Gỗ tự nhiên có thể mang theo côn trùng, ấu trùng, nấm hoặc sinh vật gây hại. Khi pallet, thùng, kiện hoặc vật liệu chèn lót di chuyển giữa các quốc gia, dịch hại có thể phát tán sang hệ sinh thái mới. Tiêu chuẩn quốc tế ISPM 15 được xây dựng để giảm rủi ro này bằng cách quy định biện pháp xử lý và dấu nhận diện đối với vật liệu đóng gói bằng gỗ dùng trong thương mại quốc tế.
Nhiều doanh nghiệp quen gọi chung là “pallet hun trùng”. Tuy nhiên, ISPM 15 không chỉ có một phương pháp. Xử lý nhiệt và một số biện pháp được công nhận khác có thể được áp dụng tùy quy định. Điều quan trọng là vật liệu phải được xử lý, sản xuất và đóng dấu bởi đơn vị được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
ISPM 15 là gì?
ISPM 15 là Tiêu chuẩn quốc tế về các biện pháp kiểm dịch thực vật số 15, do Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế – IPPC ban hành. Tiêu chuẩn áp dụng cho vật liệu đóng gói bằng gỗ thô được sử dụng để nâng đỡ, bảo vệ hoặc chằng giữ hàng hóa trong thương mại quốc tế.
Mục tiêu của tiêu chuẩn là giảm nguy cơ xâm nhập và lây lan dịch hại liên quan đến gỗ. Các quốc gia tham gia có thể áp dụng yêu cầu ISPM 15 trong quy định nhập khẩu của mình. Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra yêu cầu cụ thể của thị trường đến trước khi đóng hàng.
Những vật liệu thường thuộc phạm vi điều chỉnh
Các loại thường gặp gồm:
- Pallet, skid và đế gỗ.
- Thùng gỗ, kiện gỗ, lồng gỗ.
- Vật liệu chèn, kê và chằng bằng gỗ.
- Trống, cuộn hoặc kết cấu gỗ dùng giữ hàng.
- Các bộ phận gỗ tự nhiên có độ dày thuộc phạm vi tiêu chuẩn.
Một số sản phẩm chế biến sâu như ván ép, gỗ dán, ván sợi hoặc vật liệu được tạo từ dăm, mùn và keo thường có rủi ro thấp hơn và có thể được loại trừ theo tiêu chuẩn. Tuy nhiên, một kiện hàng có thể kết hợp cả ván ép và thanh gỗ tự nhiên. Phần gỗ tự nhiên vẫn cần được xem xét.
Pallet đạt chuẩn ISPM 15 cần đáp ứng gì?
Gỗ được bóc vỏ
Vật liệu phải sử dụng gỗ đã bóc vỏ theo yêu cầu. Một lượng nhỏ vỏ còn lại có thể được chấp nhận trong giới hạn của tiêu chuẩn, nhưng pallet không nên còn những mảng vỏ lớn hoặc dễ bong.
Được xử lý bằng biện pháp được công nhận
Biện pháp phổ biến là xử lý nhiệt, thường được thể hiện bằng mã HT trên dấu. Gỗ được đưa vào quy trình có kiểm soát để phần lõi đạt điều kiện nhiệt độ – thời gian theo tiêu chuẩn. Một số phương pháp khác có thể được công nhận và sử dụng theo quy định, nhưng phải được thực hiện bởi cơ sở đủ điều kiện.
Doanh nghiệp mua pallet không nên tự suy đoán chất lượng xử lý dựa vào màu gỗ hoặc độ khô. Chỉ dấu hợp lệ và khả năng truy xuất đơn vị xử lý mới là cơ sở quan trọng.
Có dấu IPPC hợp lệ
Dấu ISPM 15 thường gồm biểu tượng IPPC, mã quốc gia, mã số của đơn vị được công nhận và mã biện pháp xử lý. Dấu phải rõ, bền, dễ nhìn, không vẽ tay và không sử dụng màu đỏ hoặc cam trong những trường hợp bị hạn chế để tránh nhầm với ký hiệu hàng nguy hiểm.
Dấu được đặt ở vị trí dễ kiểm tra, thông thường trên ít nhất hai mặt đối diện của vật liệu đóng gói. Mã và bố cục phải tuân thủ hệ thống được cơ quan kiểm dịch thực vật quốc gia quản lý.
Cách đọc dấu IPPC
Một dấu thường có các thành phần:
- Biểu tượng IPPC: nhận diện hệ thống kiểm dịch thực vật quốc tế.
- Mã quốc gia: mã hai chữ cái của quốc gia nơi xử lý.
- Mã cơ sở: số định danh của nhà sản xuất hoặc đơn vị xử lý được cấp phép.
- Mã xử lý: chẳng hạn HT cho xử lý nhiệt; các mã khác chỉ được dùng khi được tiêu chuẩn công nhận.
Dấu không phải là “chứng nhận chung” cho mọi pallet của một doanh nghiệp. Dấu phải gắn đúng với lô vật liệu đã được xử lý và được sử dụng trong phạm vi quản lý của đơn vị được cấp mã.
Hun trùng và xử lý nhiệt khác nhau thế nào?
Hun trùng là việc sử dụng chất xử lý theo quy trình kiểm soát để tiêu diệt sinh vật gây hại. Xử lý nhiệt sử dụng nhiệt độ để xử lý gỗ. Trong thực tế thương mại, nhiều khách hàng gọi mọi pallet ISPM 15 là pallet hun trùng, nhưng cách gọi này không phản ánh chính xác phương pháp đã áp dụng.
Doanh nghiệp nên kiểm tra mã xử lý trên dấu và hồ sơ đi kèm nếu người mua hoặc nước nhập khẩu có yêu cầu cụ thể. Xử lý nhiệt được sử dụng phổ biến vì không để lại tồn dư hóa chất như một số phương pháp xông hơi, nhưng lựa chọn cuối cùng phụ thuộc quy định và mục đích sử dụng.
Pallet đã xử lý có cần xử lý lại không?
Vật liệu đóng gói mang dấu hợp lệ không tự động hết hiệu lực chỉ vì thời gian đã trôi qua. Tuy nhiên, pallet phải được xử lý lại hoặc đóng dấu lại nếu bị sửa chữa theo cách làm thay đổi đáng kể cấu trúc, sử dụng gỗ mới chưa xử lý hoặc bị tái sản xuất.
Pallet cũng có thể không được chấp nhận nếu dấu mờ, bị che, có dấu hiệu giả mạo, còn vỏ quá mức, có sinh vật sống hoặc tình trạng vệ sinh kém. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra trước mỗi lần sử dụng, đặc biệt với pallet tái sử dụng.
Kích thước pallet nào phù hợp?
Không có một kích thước duy nhất cho mọi lô hàng. Pallet phải được thiết kế theo:
- Kích thước và hình dạng hàng.
- Tổng tải trọng và tải trọng phân bố.
- Cách xe nâng tiếp cận hai hướng hay bốn hướng.
- Cách xếp trong container.
- Quy định của kho hoặc khách hàng.
- Khả năng xếp chồng.
- Yêu cầu chống ẩm, chống rung và chằng buộc.
Pallet quá nhỏ làm hàng nhô ra và dễ hư hỏng; pallet quá lớn chiếm thể tích container và tăng chi phí. Với máy móc hoặc hàng nặng, cần tính khả năng chịu lực của thanh đà, mặt ván và vị trí chân máy thay vì chỉ chọn theo kích thước tiêu chuẩn.
Checklist kiểm tra pallet trước khi đóng hàng
- Xác định thị trường nhập khẩu có áp dụng ISPM 15 và yêu cầu riêng hay không.
- Kiểm tra gỗ sạch, khô phù hợp, không mốc nặng, không có côn trùng sống.
- Kiểm tra dấu IPPC rõ, đúng bố cục và xuất hiện ở vị trí dễ quan sát.
- Đối chiếu mã xử lý nếu hợp đồng yêu cầu HT hoặc phương pháp cụ thể.
- Kiểm tra kích thước, tải trọng thiết kế và hướng nâng.
- Đảm bảo không có đinh nhô, ván gãy hoặc cạnh sắc.
- Cân đối kích thước pallet với cửa container và sơ đồ xếp.
- Dùng màng, dây đai, nẹp góc và vật liệu chống trượt phù hợp.
- Chụp ảnh trước, trong và sau khi đóng hàng.
- Lưu chứng từ từ nhà cung cấp hoặc đơn vị xử lý khi cần truy xuất.
Các lỗi khiến lô hàng có thể gặp rủi ro
Dấu IPPC không rõ hoặc không hợp lệ
Dấu bị lem, mất một phần mã, đóng trên miếng gỗ dễ tháo rời hoặc sử dụng dấu không đúng thẩm quyền có thể bị nghi ngờ. Cơ quan kiểm dịch có thể yêu cầu xử lý, tái xuất hoặc tiêu hủy vật liệu tùy quy định.
Dùng thêm gỗ chưa xử lý tại kho
Pallet ban đầu đạt chuẩn nhưng doanh nghiệp kê thêm thanh gỗ, nêm hoặc vật liệu chèn chưa xử lý. Phần bổ sung này vẫn có thể thuộc phạm vi kiểm soát và làm cả lô gặp vấn đề.
Sửa pallet bằng gỗ không rõ nguồn
Thay ván gãy bằng gỗ mới chưa xử lý hoặc giữ nguyên dấu cũ sau sửa chữa là rủi ro phổ biến. Pallet sửa chữa cần tuân thủ yêu cầu tái xử lý và quản lý dấu.
Chọn pallet không đủ tải
ISPM 15 là tiêu chuẩn kiểm dịch thực vật, không phải chứng nhận chịu tải. Một pallet có dấu IPPC vẫn có thể gãy nếu thiết kế không phù hợp. Doanh nghiệp phải đánh giá đồng thời tiêu chuẩn kiểm dịch và yêu cầu cơ học.
Không kiểm tra yêu cầu riêng của khách hàng
Một số nhà máy, hệ thống bán lẻ hoặc quốc gia có quy định thêm về kích thước, độ ẩm, vật liệu, truy xuất hoặc vệ sinh. Đạt ISPM 15 chưa chắc đã đáp ứng toàn bộ tiêu chuẩn mua hàng.
Ngọc Phước Logistics cung cấp pallet và giải pháp đóng gói
Ngọc Phước Logistics cung cấp pallet gỗ, hỗ trợ đóng gói, chằng buộc, đóng rút container và bố trí thiết bị nâng hạ theo đặc điểm từng lô hàng. Đối với hàng xuất khẩu, đội ngũ sẽ tiếp nhận thông tin về kích thước, trọng lượng, thị trường đến và phương thức vận chuyển để tư vấn cấu trúc pallet phù hợp.
Khách hàng nên cung cấp bản vẽ hoặc hình ảnh hàng, vị trí chịu lực, yêu cầu xe nâng và sơ đồ container. Với hàng máy móc hoặc hàng dự án, khảo sát thực tế giúp hạn chế sai số và tăng độ an toàn khi nâng chuyển.
